تجلی هنر در معماری و شهرسازی 3 پاییز 1404 2025 12 19 Investigating the Factors Influencing the Quality Enhancement of Sustainable Architectural Design Education at the Undergraduate Level of Architecture in Iran بررسی عوامل مؤثر در ارتقاء کیفی آموزش طراحی معماری پایدار در مقطع کارشناسی مهندسی معماری در ایران 1 19 FA نورالهدی احمدسلطانی دانشجوی دکتری، گروه معماری، پردیس بین¬المللی کیش، دانشگاه تهران، کیش، ایران امیرسعید محمودی دانشیار گروه معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران مهیار باستانی استادیار گروه معماری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران Journal Article 1404/03/23 <p>This study aims to identify and analyze the factors that influence the quality enhancement of sustainable architectural design education in Iranian undergraduate architecture programs, focusing on educational structure, teaching methods, and course content. The research adopted a descriptive–analytical and applied approach. Data were collected through library and field methods using a two-phase questionnaire based on a five-point Likert scale. Fifty architecture and curriculum experts from major Iranian universities (University of Tehran, Shahid Beheshti University, and Iran University of Science and Technology) participated, selected via snowball sampling. The data were analyzed using the Kruskal–Wallis and H tests, and the reliability of the questionnaire was confirmed with Cronbach’s alpha coefficients above 0.8. Significant differences were found among indicators across the three criteria (p&lt;0.05). Within educational structure, integrating sustainability-related practical and theoretical courses during the first two years scored highest, while promoting general sustainability education scored lowest. In teaching methods, continuous media coverage of sustainability issues ranked highest, whereas encouraging creativity in theoretical courses ranked lowest. Regarding content, revising course titles and materials was rated highest, while addressing sustainability within policy and operational levels scored lowest. Overall, content modification was identified as the most influential factor, followed by teaching methods and structural changes. Improving sustainable architectural education in Iran requires comprehensive reforms in educational content, teaching methods, and structural organization. Early integration of sustainability principles in coursework, coupled with interactive learning and consistent media engagement, can significantly enhance student competence and environmental awareness. These reforms will foster an education system that aligns architectural learning with sustainable development goals.</p> <p>هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل مؤثر بر ارتقاء کیفی آموزش طراحی معماری پایدار در مقطع کارشناسی مهندسی معماری در دانشگاه‌های ایران است تا ابعاد ساختار آموزشی، روش‌های تدریس و محتوای دروس مؤثر بر این فرایند شناسایی و اولویت‌بندی شوند. این تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی و به لحاظ هدف، کاربردی است. داده‌ها به‌صورت کتابخانه‌ای و میدانی گردآوری شده‌اند. ابزار پژوهش پرسشنامه‌ای پنج‌گزینه‌ای بر اساس طیف لیکرت بوده که در دو مرحله طراحی شد. در مرحله اول، متخصصان حوزه آموزش معماری مؤلفه‌های پیشنهادی خود را ارائه کردند و در مرحله دوم، پرسشنامه نهایی بر اساس آن تنظیم و میان جامعه آماری شامل 50 نفر از کارشناسان و اعضای هیئت علمی رشته معماری در دانشگاه‌های تهران، شهید بهشتی و علم و صنعت توزیع گردید. نمونه‌گیری به روش گلوله برفی انجام شد و داده‌ها با استفاده از آزمون کروسکال–والیس و آزمون H تحلیل شدند. پایایی پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از 0.8 تأیید گردید. نتایج تحلیل آماری نشان داد که میان شاخص‌های مختلف در سه معیار ساختار آموزشی، روش‌های آموزشی و محتوای دروس تفاوت معناداری وجود دارد (p&lt;0.05). در معیار ساختار آموزشی، گنجاندن دروس عملی و نظری مرتبط با پایداری در دو سال نخست تحصیل بالاترین امتیاز را کسب کرد، در حالی که ترویج ابعاد کلی آموزش توسعه پایدار پایین‌ترین رتبه را داشت. در معیار روش‌های آموزشی، پوشش رسانه‌ای منظم و مستمر مسائل پایداری در سطح دانشکده معماری بیشترین تأثیر را داشت و تشویق دانشجویان به خلاقیت در ارائه دروس نظری کمترین اثر را نشان داد. در معیار محتوای آموزشی، تغییر در عنوان و محتوای دروس بالاترین اولویت و تحلیل ضرورت پرداختن به پایداری در سطوح سیاست‌گذاری پایین‌ترین اولویت را دارا بود. در مجموع، تغییر در محتوای آموزشی بیشترین اهمیت و تغییر در ساختار آموزشی کمترین اهمیت را از دیدگاه کارشناسان به خود اختصاص داد. یافته‌ها بیانگر آن است که ارتقاء آموزش طراحی معماری پایدار در ایران مستلزم بازنگری در سه حوزه اساسی یعنی ساختار آموزشی، روش تدریس و محتوای دروس است. تمرکز بر اصلاح محتوای دروس و ادغام نظریه و عمل در مراحل اولیه آموزش، می‌تواند موجب بهبود یادگیری و افزایش آگاهی زیست‌محیطی دانشجویان شود. همچنین بهره‌گیری از رسانه‌ها برای ترویج فرهنگ پایداری و مشارکت فعال دانشجویان در یادگیری تعاملی، نقش مؤثری در ارتقاء کیفیت آموزش معماری پایدار خواهد داشت.</p> https://jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/111/92