تجلی هنر در معماری و شهرسازی 3 زمستان 1404 1404 12 01 The Relationship Between Sense of Place Attachment and Individual Characteristics Based on the Williams and Vaske Framework (Case Study: Samaneh Lane, Shahid Faramarz Abbasi Neighborhood, Mashhad) رابطه حس تعلق با ویژگی‌های فردی و سنجش آن بر اساس دیدگاه ویلیامز و واسکه (مطالعه موردی: کوی ثمانه، محله شهید فرامرز عباسی، مشهد) 1 17 FA سید مهدی میرهاشمی گروه معماری، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران نوید شایسته دوست کارشناسی ارشد معماری، گروه معماری، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران Journal Article 1404/06/02 <p>This study aimed to examine the relationship between residents’ individual characteristics and the dimensions of place attachment, namely place identity and place dependence, in Samaneh Lane, Mashhad. This research employed a descriptive–analytical design based on documentary studies and field surveys. Data were collected using the standardized Williams and Vaske Place Attachment Questionnaire, which was localized and content-validated by experts prior to administration. The questionnaire consisted of two sections: individual characteristics (gender, age, marital status, housing tenure, education level, place of birth, and length of residence) and place attachment measured across two dimensions of place identity and place dependence. A total of 120 residents participated in the study. Given the non-normal distribution of variables, Spearman’s rank correlation coefficient was used to test the relationships, with the significance level set at 0.05. Spearman correlation analysis revealed a significant negative relationship between housing tenure (tenancy) and both place identity (r≈-0.23, p&lt;0.05) and place dependence (r≈-0.28, p&lt;0.01). Length of residence showed a significant positive correlation with place identity (r≈0.29, p&lt;0.01) and place dependence (r≈0.23, p&lt;0.05). Place of birth was positively and significantly associated with both dimensions of place attachment (p&lt;0.05). Education level demonstrated a significant inverse relationship with place dependence (r≈-0.23, p&lt;0.05) but was not significantly related to place identity. No significant associations were found between age, gender, or marital status and place attachment (p&gt;0.05). The results indicate that place attachment in Samaneh Lane is at a moderate-to-high level and is mainly influenced by housing tenure, length of residence, place of birth, and education, with length of residence emerging as a key and potentially modifiable factor for enhancing neighborhood quality and social sustainability.</p> <p>هدف این پژوهش بررسی رابطه ویژگی‌های فردی ساکنان با ابعاد حس تعلق به مکان (هویت مکانی و وابستگی مکانی) در کوی ثمانه شهر مشهد است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی–تحلیلی است که با تکیه بر مطالعات اسنادی و برداشت‌های میدانی انجام شده است. ابزار اصلی گردآوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد ویلیامز و واسکه بود که پس از بومی‌سازی و تأیید روایی محتوایی توسط صاحب‌نظران، در میان 120 نفر از ساکنان کوی ثمانه توزیع شد. پرسشنامه شامل دو بخش ویژگی‌های فردی (جنسیت، سن، وضعیت تأهل، وضعیت مسکن، سطح تحصیلات، محل تولد و مدت سکونت) و سنجش حس تعلق مکانی در دو بعد هویت و وابستگی بود. به دلیل نرمال نبودن توزیع داده‌ها، برای تحلیل روابط از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شد و سطح معناداری 0.05 در نظر گرفته شد. نتایج آزمون اسپیرمن نشان داد بین وضعیت مسکن و هر دو بعد حس تعلق رابطه معنادار معکوس وجود دارد (برای هویت مکانی r≈-0.23، p&lt;0.05 و برای وابستگی مکانی r≈-0.28، p&lt;0.01). مدت سکونت با هویت مکانی رابطه مستقیم و معنادار داشت (r≈0.29، p&lt;0.01) و همچنین با وابستگی مکانی نیز همبستگی مثبت معناداری نشان داد (r≈0.23، p&lt;0.05). محل تولد با هر دو بعد حس تعلق رابطه مستقیم معنادار داشت (p&lt;0.05). سطح تحصیلات با وابستگی مکانی رابطه معکوس معنادار نشان داد (r≈-0.23، p&lt;0.05)، در حالی که با هویت مکانی رابطه معناداری مشاهده نشد. متغیرهای سن، جنسیت و وضعیت تأهل فاقد رابطه معنادار با حس تعلق مکانی بودند (p&gt;0.05). یافته‌ها بیانگر آن است که حس تعلق مکانی در کوی ثمانه در سطحی متوسط رو به بالا قرار دارد و متغیرهایی نظیر وضعیت مسکن، مدت سکونت، محل تولد و سطح تحصیلات نقش تعیین‌کننده‌تری در تبیین آن ایفا می‌کنند، به‌ویژه مدت سکونت که به‌عنوان متغیری مداخله‌پذیر می‌تواند محور سیاست‌های ارتقای کیفیت محله قرار گیرد.</p> https://jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/140/119