تجلی هنر در معماری و شهرسازی 3 پاییز 1404 1404 09 20 Designing Cognitive Restorative Spaces in the Metaverse: The Impact of Virtual Biophilic Architecture on Mental Fatigue Reduction and Attention Restoration (ART) in Hybrid Work Environments طراحی فضاهای ترمیمی شناختی در متاورس: تأثیر معماری بیوفیلیک مجازی بر کاهش خستگی ذهنی و بازیابی توجه (ART) در محیط‌های کار ترکیبی 1 13 FA علی اقبالی نیا گروه معماری و هنر، دانشگاه فرهنگیان واحد ایلام، ایلام، ایران Journal Article 1404/04/03 <p>With the expansion of hybrid work models and the increasing reliance on digital interactions, mental fatigue and diminished attentional capacity have emerged as major challenges to workforce mental health. Attention Restoration Theory (ART) proposes that natural environments can facilitate the recovery of depleted cognitive resources. The objective of this study was to examine the effectiveness of biophilic architectural design in metaverse environments in reducing mental fatigue and restoring directed attention among employees in hybrid work settings. This quasi-experimental study was conducted with the participation of 60 remote employees assigned to three groups: a standard virtual work environment, a virtual environment with limited biophilic elements, and a fully immersive biophilic environment. Following the completion of a cognitively fatiguing task, participants were exposed to the designed metaverse environments for 15 minutes. Data were collected using the Attention Network Test (ANT) and the Mental Fatigue Scale questionnaire and were analyzed using analysis of variance (ANOVA). The results indicated that participants exposed to the fully immersive biophilic environment reported a statistically significant reduction in mental fatigue levels (p &lt; .05). Furthermore, attention restoration scores in this group were significantly higher compared to both the control group and the limited-biophilic-elements group. Design component analysis demonstrated that the presence of dynamic elements, such as virtual water movement and simulated natural lighting, exerted the strongest influence on cognitive indicators. The integration of biophilic architectural principles into the design of metaverse workspaces can serve as an effective strategy for managing digital fatigue and enhancing cognitive health in hybrid work environments.</p> <p>با گسترش مدل‌های کار ترکیبی و افزایش وابستگی به تعاملات دیجیتال، خستگی ذهنی و کاهش ظرفیت توجه به چالش‌های عمده سلامت روان نیروی کار تبدیل شده است. نظریه بازیابی توجه (ART) پیشنهاد می‌کند که محیط‌های طبیعی می‌توانند به بازیابی منابع شناختی کمک کنند. هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی طراحی معماری بیوفیلیک در فضاهای متاورس بر کاهش خستگی ذهنی و بازیابی توجه متمرکز در کارکنان محیط‌های کار ترکیبی است. این مطالعه شبه‌آزمایشی با مشارکت 60 نفر از کارکنان دورکار در سه گروه (محیط کار مجازی استاندارد، محیط مجازی با عناصر بیوفیلیک محدود، و محیط غوطه‌ور بیوفیلیک کامل) انجام شد. شرکت‌کنندگان پس از انجام یک وظیفه شناختی خسته‌کننده، به مدت 15 دقیقه در محیط‌های متاورسی طراحی شده قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از آزمون شبکه توجه (ANT) و پرسشنامه مقیاس خستگی ذهنی جمع‌آوری و با آزمون تحلیل واریانس (ANOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که گروه قرار گرفته در محیط غوطه‌ور بیوفیلیک، کاهش معناداری در سطح خستگی ذهنی گزارش کردند (0.05 &gt; p). همچنین، نمرات بازیابی توجه در این گروه نسبت به گروه کنترل و گروه با عناصر محدود، به طور قابل توجهی بالاتر بود. تحلیل مولفه‌های طراحی نشان داد که وجود عناصر دینامیک (مانند حرکت آب و نور طبیعی مجازی) بیشترین تأثیر را بر شاخص‌های شناختی داشته است. ادغام اصول معماری بیوفیلیک در طراحی فضاهای کار متاورس می‌تواند به عنوان یک استراتژی کارآمد برای مدیریت خستگی دیجیتال و ارتقای سلامت شناختی در محیط‌های کار ترکیبی عمل کند.</p> https://jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/157/115