تجلی هنر در معماری و شهرسازی 4 بهار 1405 1405 01 20 Critique of the Aesthetics of Late Capitalism in Urban Design: From City Branding to the Erosion of Authentic Experience نقدِ زیبایی‌شناسی سرمایه‌داری متأخر در طراحی شهری: از برندسازی شهر تا فرسایش تجربه اصیل 1 18 10.61838/jmaaeu.165 FA سیدمحمدعلی یزدانی کارشناسی ارشد فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران Journal Article 1404/08/13 <p>Contemporary cities have undergone a significant transformation under the conditions of late capitalism, shifting from socially lived environments toward symbolic, competitive, and experience-oriented spatial systems. The aim of this study is to critically examine the role of aesthetics in contemporary urban design and to analyze how cities are transformed into cultural-economic brands and how this transformation affects authentic urban experience. Adopting a theoretical-analytical approach grounded in critical urban studies, theories of spatial production, and city branding literature, the study investigates the relationship between urban aesthetics, economic power, and lived experience. Findings indicate that within late capitalist urbanism, urban design functions as a strategic instrument for image production, capital attraction, and perception management. Aesthetics has evolved from an artistic concern into an economic and ideological mechanism shaping urban development. Through storytelling, symbolic representation, and spatial standardization, city branding commodifies urban space, redefining value in terms of visibility, attractiveness, and symbolic consumption. Consequently, urban environments increasingly operate as curated experiential landscapes rather than arenas of spontaneous social interaction. While branding strategies may stimulate economic regeneration and global competitiveness, they simultaneously contribute to spatial homogenization, weakening collective memory and eroding authentic urban experience. The study argues that the central challenge of contemporary urban design lies in balancing global economic demands with the preservation of human-centered urban life. The conclusion emphasizes the need for rethinking urban design practices through participatory planning, cultural diversity preservation, and the reintegration of lived experience into spatial governance, enabling cities to remain both economically competitive and socially meaningful environments.</p> <p>شهر معاصر در بستر تحولات سرمایه‌داری متأخر از یک فضای زیست اجتماعی به بستری نمادین، رقابتی و مبتنی بر تجربه تبدیل شده است. هدف این پژوهش تحلیل انتقادی نقش زیبایی‌شناسی در فرآیندهای طراحی شهری معاصر و بررسی چگونگی تبدیل شهر به یک برند فرهنگی ـ اقتصادی و پیامدهای آن بر تجربه اصیل شهری است. این مطالعه با رویکردی نظری ـ تحلیلی و مبتنی بر مرور انتقادی ادبیات مطالعات شهری، نظریه‌های تولید فضا و پژوهش‌های مرتبط با برندسازی شهری انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در شرایط سرمایه‌داری متأخر، طراحی شهری به ابزاری راهبردی برای تولید تصویر، جذب سرمایه و مدیریت ادراک شهری تبدیل شده و زیبایی‌شناسی از حوزه‌ای صرفاً هنری به سازوکاری اقتصادی ـ ایدئولوژیک تغییر ماهیت داده است. برندسازی شهری از طریق روایت‌سازی، نمادپردازی و استانداردسازی منظر شهری، شهر را به کالایی فرهنگی بدل می‌کند که ارزش آن در قابلیت بازنمایی و مصرف نمادین تعریف می‌شود. در نتیجه، فضاهای شهری بیش از آنکه عرصه تعاملات اجتماعی خودجوش باشند، به محیط‌هایی تجربه‌محور و نمایشی تبدیل می‌شوند. این فرآیند اگرچه می‌تواند به بازآفرینی اقتصادی و افزایش رقابت‌پذیری شهرها کمک کند، اما همزمان به همسان‌سازی فضایی، تضعیف حافظه جمعی و فرسایش تجربه اصیل شهری منجر می‌شود. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که چالش اصلی طراحی شهری معاصر ایجاد تعادل میان الزامات اقتصاد جهانی و حفظ کیفیت زیست‌جهان انسانی است. نتیجه‌گیری مقاله بر ضرورت بازاندیشی در رویکردهای طراحی شهری، تقویت مشارکت شهروندی، حفظ تنوع فرهنگی و بازگرداندن تجربه زیسته به مرکز برنامه‌ریزی فضایی تأکید دارد تا شهر بتواند همزمان واجد جذابیت اقتصادی و اصالت انسانی باقی بماند. </p> https://jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/165/121