تجلی هنر در معماری و شهرسازی 2 پیاپی 6 1403 12 30 Examining the Role of Visual Integration and Connectivity in the Spatial Organization of Public Buildings in the First Pahlavi Era Using Space Syntax (Case Studies: National Museum of Iran, Tehran Post Office, and National Bank Bazaar Branch) بررسی نقش یکپارچگی بصری و اتصال در سازماندهی فضایی بناهای عمومی دوره پهلوی اول با رویکرد نحو فضا (مطالعه موردی: موزه ایران باستان، ساختمان پست تهران و بانک ملی شعبه بازار تهران) 259 282 FA نساء حاج مرادی گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران غلامرضا طلیسچی استادیار، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران سید جلیل موسوی گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران کیانوش ذاکرحقیقی گروه شهرسازی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1403/08/01 <p>This study aimed to explain the role of connectivity and visual integration indices in shaping spatial organization, environmental legibility, and movement patterns in public buildings of the First Pahlavi era. This research adopted a mixed-method (qualitative–quantitative) approach based on a comparative case study strategy. Three representative public buildings from the First Pahlavi period in Tehran—the National Museum of Iran, Tehran Post Office, and the National Bank Bazaar Branch—were selected as case studies. Data collection involved architectural drawings, historical documents, and field observations. The analysis was conducted using the space syntax approach, particularly the visibility graph analysis method. Depthmap software was employed to quantify spatial configuration and extract key indices, including connectivity and visual integration, at the architectural scale. The analytical process included examining spatial distribution patterns of indices, comparing case studies, and interpreting spatial structures in relation to functional organization. The results indicated that in all three buildings, central spaces and main circulation paths exhibited the highest levels of connectivity and visual integration, functioning as primary nodes for movement distribution and user orientation. In contrast, specialized and service spaces showed progressively lower values, reflecting a hierarchical and controlled spatial structure. In the National Museum of Iran, moderate visual integration and a sequence-based organization facilitated a staged visitor experience. In the National Bank, high connectivity combined with variable visual integration enabled smooth public movement alongside visual control and operational security. In the Post Office building, high connectivity paired with low visual integration indicated a prioritization of operational efficiency and functional segregation. Overall, a significant relationship was observed between spatial configuration and movement and functional patterns. The findings demonstrate that the spatial organization of public buildings in the First Pahlavi era was governed by a modern rationality emphasizing order, efficiency, and control of movement flows. A deliberate balance between connectivity and visual integration can serve as a key design principle in contemporary architecture to enhance spatial legibility, guide movement, and improve functional performance.</p> <p>این پژوهش با هدف تبیین نقش شاخص‌های اتصال و یکپارچگی بصری در شکل‌دهی به سازمان فضایی، خوانایی محیط و هدایت حرکت در بناهای عمومی دوره پهلوی اول انجام شد. این مطالعه با رویکردی ترکیبی (کیفی–کمی) و با استفاده از راهبرد مطالعه موردی و تحلیل مقایسه‌ای انجام شد. در گام نخست، نمونه‌های شاخص بناهای عمومی دوره پهلوی اول در شهر تهران شناسایی و انتخاب شدند که شامل موزه ایران باستان، ساختمان پست تهران و بانک ملی شعبه بازار تهران بودند. داده‌ها از طریق جمع‌آوری نقشه‌های معماری، اسناد تاریخی و بررسی‌های میدانی گردآوری شدند. سپس، با بهره‌گیری از نظریه نحو فضا و به‌ویژه روش تحلیل گراف دید، ساختار پیکربندی فضایی این بناها مورد تحلیل قرار گرفت. نرم‌افزار Depthmap به‌عنوان ابزار اصلی برای کمی‌سازی شاخص‌های فضایی مورد استفاده قرار گرفت و شاخص‌های اتصال و یکپارچگی بصری در مقیاس معماری استخراج شدند. تحلیل داده‌ها شامل بررسی توزیع فضایی شاخص‌ها، مقایسه میان بناها و تفسیر الگوهای سازمان فضایی در ارتباط با عملکردهای مختلف بود. نتایج نشان داد که در هر سه بنای مورد مطالعه، فضاهای مرکزی و مسیرهای اصلی از بالاترین سطح اتصال و یکپارچگی بصری برخوردار بوده و به‌عنوان گره‌های اصلی هدایت حرکت و توزیع کاربران عمل می‌کنند. در مقابل، فضاهای تخصصی و پشتیبانی با کاهش تدریجی این شاخص‌ها، ساختاری سلسله‌مراتبی و کنترل‌شده را شکل داده‌اند. در موزه ایران باستان، یکپارچگی بصری متوسط و سازمان توالی‌محور موجب هدایت مرحله‌ای تجربه بازدید شده است. در بانک ملی، اتصال بالا همراه با یکپارچگی بصری متغیر، ترکیبی از جریان روان حرکت عمومی و کنترل دیداری و امنیت عملکردی را فراهم کرده است. در ساختمان پست، اتصال بالا در کنار یکپارچگی بصری پایین، نشان‌دهنده اولویت کارایی عملیاتی و تفکیک عملکردها بوده است. در مجموع، رابطه‌ای معنادار میان ساختار پیکربندی فضایی و الگوهای حرکتی و عملکردی در این بناها مشاهده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که سازمان فضایی بناهای عمومی دوره پهلوی اول مبتنی بر عقلانیتی مدرن در جهت نظم، کارایی و کنترل جریان‌های حرکتی شکل گرفته است. مدیریت آگاهانه نسبت میان اتصال و یکپارچگی بصری می‌تواند به‌عنوان یک اصل کلیدی در طراحی معماری معاصر برای ارتقای خوانایی فضایی، هدایت حرکت و بهبود کارایی عملکردی مورد استفاده قرار گیرد.</p> https://jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/189/147