تجلی هنر در معماری و شهرسازی 4 بهار 1405 1405 03 01 Examining the Physical–Spatial Components Affecting the Social Resilience of the Intermediate Spaces of the Zeytoon Residential Complex in Isfahan in the Face of Pandemics, with Special Emphasis on COVID-19 بررسی مؤلفه‌های کالبدی - فضایی مؤثر بر تاب‌آوری اجتماعی عرصة میانی مجتمع مسکونی زیتون اصفهان در مواجهه با بیماری‌های همه‌‌گیر با تأکید ویژه برکووید-19 1 24 10.61838/jmaaeu.197 FA شیرین شاپری گروه معماری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران نوشین عباسی گروه معماری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران محمدرضا ابراهیم نژاد گروه معماری، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران. Journal Article 1404/10/01 <p>Resilience is a relatively new concept in architecture and urban planning that has attracted the attention of theorists in these fields. The concept has also been extended to other dimensions of urban communities, including social and economic dimensions. Physical–spatial components are among the factors influencing social resilience, and the present study seeks to investigate the relationship between these components and social resilience. In terms of purpose, this study is applied research, and its methodology is exploratory, analytical–descriptive, and survey-based. Initially, the physical–spatial components, social resilience, COVID-19, and intermediate spaces were identified through a review of the theoretical literature. The final indicators were then extracted and prioritized using the Delphi method and based on experts’ opinions. Simple random sampling was subsequently used to select residents of the Zeytoon Residential Complex. Data were collected through a researcher-developed questionnaire and in-depth interviews. Quantitative data were analyzed using SPSS, while qualitative data were examined through thematic content analysis. The findings indicate that the components of daylighting and illumination in intermediate spaces, the presence of water features and fountains, the number of seating areas and sanitary facilities, flexibility in spatial arrangement, green spaces, circulation and pause spaces, open areas for collective gatherings of residents, diversity created through architectural details, designated open spaces for children, the separation of private, semi-private, and public spaces, and the appropriate placement of internal functions were in a favorable condition. By contrast, the components of usability under different climatic conditions, gender-segregated spaces, and designated sports spaces were in an unfavorable condition. The findings further demonstrate that gender-segregated spaces and circulation and pause spaces within the intermediate areas of the Zeytoon Residential Complex influence residents’ social presence and interactions. Among all physical–spatial components, green spaces, open sports areas, and water features and fountains exerted the greatest influence on social resilience in the Zeytoon Residential Complex.</p> <p>اصطلاح تاب‌آوری در عرصۀ معماری و شهرسازی مفهومی تازه است که مورد توجه نظریه پردازان این حوزه قرار گرفت. این واژه به وجوه دیگر مرتبط با جوامع شهری همچون اجتماعی و اقتصادی و... نیز توجه شد. یکی از مؤلفه‌های تأثیرگذار بر تاب‌آوری اجتماعی مؤلفه‌های کالبدی - فضایی است که پژوهش حاضر در پی ارتباط این مؤلفه‌ها می‌باشد. این پژوهش از نظر هدف از نوع کاربردی و روش انجام اکتشافی، تحلیلی - توصیفی و پیمایشی است. که ابتدا از طریق ادبیات نظری مؤلفه‌های کالبدی - فضایی، تاب‌آوری اجتماعی، کرونا و عرصۀ میانی استخراج و سپس با روش دلفی از نظر  متخصصین، شاخص های نهایی استخراح و اولیت‌بندی گردید. سپس با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده برای شناسایی افراد ساکن در مجتمع مسکونی زیتون استفاده و داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق و مصاحبه عمیق جمع‌آوری و داده‌ها با نرم افزار SPSS  و داده‌های کیفی با استفاده از روش تحلیل محتوی مضمون تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مؤلفه‌های نورگیری و روشنایی فضای عرصۀ میانی، وجود آب‌نما و فواره، تعداد فضاهای نشیمن و سرویس بهداشتی، انعطاف‌پذیری چیدمان فضا، فضای سبز، فضاهای عبور و مکث، فضاهای باز برای نشستن‌های جمعی ساکنین، ایجاد تنوع با جزئیات، پیش‌بینی فضای باز برای کودکان، تفکیک خصوصی نیمه خصوصی عمومی، جایگیری درست عملکردهای داخلی در وضعیت مطلوب و مؤلفه‌های قابلیت استفاده در شرایط مختلف آب و هوایی، فضای تفکیک جنسیتی و پیش‌بینی فضای ورزشی در وضعیت نامطلوبی قرار دارد. با توجه به یافته‌های تحقیق فضای تفکیک جنسیتی و فضای عبور و مکث در عرصه‌های میانی مجتمع مسکونی زیتون بر حضور اجتماعی و ارتباطات ساکنان اثر می‌گذارد. و از میان همه مؤلفه‌های کالبدی - فضایی، مؤلفه‌های فضای سبز، وجود فضای باز ورزشی و وجود آب‌نما و فواره تأثیر بیشتری بر تاب‌آوری اجتماعی در مجتمع مسکونی زیتون دارد.</p> https://jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/197/170