تجلی هنر در معماری و شهرسازی 4 تابستان 1405 1405 04 01 Thermal Performance Assessment of Brick Lattice Surfaces in the Traditional Architecture of Dezful and Their Impact on Building Energy Consumption بررسی عملکرد حرارتی سطوح مشبک آجری موجود در معماری سنتی دزفول و تأثیر آن بر مصرف انرژی ساختمان 1 16 FA کلثوم کامکار گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران کوروش مومنی دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران اکبر موسی ئی جو گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Journal Article 1404/10/27 The present study aimed to investigate the thermal performance of brick lattice surfaces derived from the traditional architecture of Dezful and to evaluate the effects of porosity and the distance of these lattice skins from the main façade on reducing thermal load and building energy consumption in a hot semi-arid climate. This study was conducted using a descriptive–analytical approach based on energy simulation. Twelve selected brick lattice patterns extracted from traditional Dezful architecture were categorized according to their porosity and geometric characteristics. The patterns were parametrically modeled using Rhino and Grasshopper software. Climatic and thermal analyses were then performed using the Ladybug plugin and the EPW climatic data file of Dezful city. The lattice surfaces were evaluated at four distances of 10, 20, 30, and 40 cm from the glazed window surface to assess the effect of depth on building energy performance. The primary analytical indicator was total energy consumption expressed in kWh/m². The results demonstrated that increasing the distance between the lattice skin and the main façade improved thermal performance and reduced building energy consumption. The best overall performance was observed at the 40 cm distance, with an average energy consumption of 1164.81 kWh/m², whereas the weakest performance occurred at the 10 cm distance, with an average of 1173.92 kWh/m². Among the analyzed patterns, Pattern No. 5 at the 40 cm distance exhibited the most efficient performance with an energy consumption of 1160.94 kWh/m², while Pattern No. 2 at the 10 cm distance showed the highest energy consumption at 1181.59 kWh/m². The findings further indicated that increasing lattice depth and optimizing porosity significantly contributed to reducing thermal loads, controlling direct solar radiation, and enhancing overall building energy efficiency. The findings indicate that the application of brick lattice surfaces as a secondary façade skin is an effective strategy for reducing heat gain, improving thermal performance, and decreasing energy consumption in buildings located in hot and semi-arid climates. Furthermore, increasing the distance between the lattice skin and the main façade, particularly to approximately 40 cm, can substantially enhance building energy performance and provide a practical model for sustainable contemporary architectural design. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی عملکرد حرارتی سطوح مشبک آجری برگرفته از معماری سنتی دزفول و ارزیابی تأثیر میزان تخلخل و فاصله این پوسته‌ها از جداره اصلی بر کاهش بار حرارتی و مصرف انرژی ساختمان در اقلیم گرم و نیمه‌خشک بود. این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر شبیه‌سازی انرژی انجام شد. در این راستا، 12 الگوی منتخب از سطوح مشبک آجری موجود در معماری سنتی دزفول استخراج و بر اساس میزان تخلخل و ویژگی‌های هندسی دسته‌بندی شدند. الگوها در نرم‌افزار Rhino و افزونه Grasshopper به‌صورت پارامتریک مدل‌سازی شدند و سپس تحلیل‌های اقلیمی و حرارتی با استفاده از افزونه Ladybug و داده‌های اقلیمی فایل EPW شهر دزفول انجام گرفت. سطوح مشبک در چهار فاصله 10، 20، 30 و 40 سانتی‌متری از سطح شیشه‌ای پنجره مورد ارزیابی قرار گرفتند تا تأثیر عمق پوسته بر عملکرد انرژی ساختمان بررسی شود. شاخص اصلی تحلیل، میزان مصرف کل انرژی برحسب کیلووات ساعت بر مترمربع بود. نتایج نشان داد که افزایش فاصله پوسته مشبک از جداره اصلی موجب بهبود عملکرد حرارتی و کاهش مصرف انرژی ساختمان می‌شود. بهترین عملکرد کلی مربوط به فاصله 40 سانتی‌متری با میانگین مصرف انرژی 81/1164 کیلووات ساعت بر مترمربع و ضعیف‌ترین عملکرد مربوط به فاصله 10 سانتی‌متری با میانگین 92/1173 کیلووات ساعت بر مترمربع بود. در میان الگوهای بررسی‌شده، پوسته شماره 5 در فاصله 40 سانتی‌متری با مصرف انرژی 94/1160 کیلووات ساعت بر مترمربع مناسب‌ترین عملکرد را نشان داد، در حالی که پوسته شماره 2 در فاصله 10 سانتی‌متری با مصرف انرژی 59/1181 کیلووات ساعت بر مترمربع نامناسب‌ترین عملکرد را داشت. همچنین نتایج بیانگر آن بود که افزایش عمق پوسته و تنظیم مناسب میزان تخلخل می‌تواند در کاهش بار حرارتی، کنترل تابش مستقیم خورشید و بهبود بهره‌وری انرژی ساختمان مؤثر باشد. یافته‌های پژوهش نشان داد که استفاده از سطوح مشبک آجری به‌عنوان پوسته دوم نما، راهکاری مؤثر برای کاهش دریافت حرارت، بهبود عملکرد حرارتی و کاهش مصرف انرژی در ساختمان‌های واقع در اقلیم گرم و نیمه‌خشک است. همچنین افزایش فاصله پوسته از جداره اصلی، به‌ویژه در حدود 40 سانتی‌متر، می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی عملکرد انرژی ساختمان را ارتقا دهد و الگویی کاربردی برای طراحی معماری پایدار معاصر ارائه کند.

https://jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/200/146