تجلی هنر در معماری و شهرسازی 4 تابستان 1405 1405 04 01 A Systematic Review of Natural Ventilation in Vernacular Architecture of Humid Temperate Climates مرور سیستماتیک بر تهویه طبیعی در معماری بومی اقلیم معتدل و مرطوب 1 26 FA پویا فتوتیان اردبیلی گروه معماری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران سید یاسر موسوی گروه معماری، واحد رامسر، دانشگاه آزاد اسلامی، رامسر، ایران علی اصغرزاده گروه معماری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران Journal Article 1404/11/01 <p>This study aimed to conduct a systematic and bibliometric review of research on natural ventilation in vernacular architecture of humid temperate climates to identify major research trends, dominant ventilation strategies, conceptual knowledge structures, and existing research gaps. A systematic review combined with bibliometric analysis was conducted. Data were retrieved from the Scopus database, and 2,280 publications published between 1978 and 2026 were analyzed. VOSviewer and Bibliometrix software were employed to examine publication trends, international scientific collaboration, citation patterns, keyword networks, and the conceptual structure of the field. The findings indicated that cross ventilation, accounting for 42% of identified strategies, was the most frequently used natural ventilation approach in vernacular buildings, whereas stack ventilation, with 16%, had the lowest occurrence. The field entered a phase of accelerated scientific growth after 2020. The highest average citation impact was observed in 2021, reaching 150 citations per article. China ranked first with 509 publications, while Iran contributed 40 publications with 30% international collaboration. Keyword analysis revealed that “natural ventilation,” “thermal comfort,” “computational fluid dynamics,” and “vernacular architecture” were the most influential research themes. The results demonstrate that vernacular natural ventilation strategies, particularly cross ventilation, can substantially improve thermal comfort, indoor air quality, and energy efficiency in humid temperate climates. Furthermore, integrating traditional climatic knowledge with advanced numerical simulation techniques offers a promising pathway toward sustainable and low-energy architectural design.</p> <p>هدف این پژوهش، مرور سیستماتیک و تحلیل علم‌سنجی مطالعات مرتبط با تهویه طبیعی در معماری بومی اقلیم معتدل و مرطوب به منظور شناسایی روندهای پژوهشی، الگوهای غالب تهویه، ساختار مفهومی دانش و شکاف‌های تحقیقاتی موجود بود. این پژوهش با رویکرد مرور سیستماتیک و تحلیل علم‌سنجی انجام شد. داده‌ها از پایگاه Scopus گردآوری و تعداد 2280 مقاله منتشرشده در بازه زمانی 1978 تا 2026 مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای VOSviewer و Bibliometrix انجام شد و شاخص‌هایی نظیر روند انتشار، همکاری‌های علمی بین‌المللی، الگوهای استنادی، شبکه کلیدواژه‌ها و ساختار مفهومی حوزه پژوهش ارزیابی گردید. یافته‌ها نشان داد که تهویه متقابل با فراوانی 42 درصد، رایج‌ترین راهکار تهویه طبیعی در معماری بومی اقلیم معتدل و مرطوب بوده و تهویه دودکشی با 16 درصد کمترین کاربرد را داشته است. نتایج تحلیل زمانی بیانگر ورود این حوزه به دوره رشد شتابان از سال 2020 به بعد بود. بیشترین میانگین استناد به مقالات در سال 2021 برابر با 150 استناد به ازای هر مقاله ثبت شد. چین با 509 مقاله بیشترین سهم تولیدات علمی را به خود اختصاص داد و ایران با 40 مقاله و 30 درصد همکاری بین‌المللی در میان کشورهای فعال این حوزه قرار گرفت. تحلیل کلیدواژه‌ها نیز نشان داد که «تهویه طبیعی»، «آسایش حرارتی»، «دینامیک سیالات محاسباتی» و «معماری بومی» مهم‌ترین محورهای مطالعاتی این حوزه هستند. نتایج این مرور سیستماتیک نشان می‌دهد که بهره‌گیری از راهکارهای تهویه طبیعی به‌ویژه تهویه متقابل در معماری بومی اقلیم‌های معتدل و مرطوب می‌تواند نقش مؤثری در بهبود آسایش حرارتی، ارتقای کیفیت هوای داخل و کاهش مصرف انرژی ایفا کند. همچنین تلفیق دانش بومی با روش‌های نوین شبیه‌سازی و تحلیل عددی، ظرفیت بالایی برای توسعه معماری پایدار و کم‌مصرف در ساختمان‌های معاصر فراهم می‌آورد.</p> https://jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/217/157