تجلی هنر در معماری و شهرسازی 4 پاییز 1405 1405 09 01 Political and Social Influences on Architecture during the First Pahlavi Era: A Case Study of Governmental and Residential Architecture تاثیرات سیاسی و اجتماعی در معماری عصر پهلوی اول (بررسی موردی معماری دولتی و مسکونی) 1 24 FA پریسا گشایشی دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران محسن طبسی گروه معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران احسان درری جبروتی گروه معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران حسین الهی گروه تاریخ، واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران Journal Article 1405 02 11 <p>Among the various periods in the history of Iranian architecture, the era corresponding to the reign of Reza Shah Pahlavi (1925–1941) is significant in several respects. Following the transformations that began in architectural art during the late Qajar period, the First Pahlavi era may be regarded as a period of confusion and disorientation in architectural production. The simultaneous construction of diverse buildings, each representing a particular architectural school or style, supports this interpretation. Although efforts were made to establish connections among different architectural tendencies and, in some cases, to combine tradition with modernism, the prevalence of diverse political and cultural orientations, the prescriptive system of building design, the adoption of various modernist styles, and the commissioned and hurried nature of construction ultimately resulted in eclecticism and deviation within Iranian architecture. Employing a case-study approach and an exploratory research design, this study is based on grounded theory methodology and, in terms of its objective, constitutes developmental research. The research hypothesis proposes that theoretical trends in contemporary architecture can be explained within four specific categories: structuring ideas, stylistic references, form selection, and material choice. The findings indicate that the transformation of urban symbols during the First Pahlavi era—from cultural and religious buildings to large-scale governmental structures—developed through three principal architectural approaches: traditional, ancient-revivalist, and modern, each comprising two distinct tendencies. Ultimately, these developments contributed to the widespread adoption of modern architecture in Iran throughout the remainder of the twentieth century.</p> <p>در بین ادوار تاریخ معماری ایران، دوره مقارن با سلطنت رضاشاه پهلوی(1304-1320 ش) از جهاتی حائز اهمیت است. این گونه به نظر می آید که در ادامه تحول در هنر معماری از اواخر دوره قاجار، دوره پهلوی اول را باید عصر آشفتگی و سردرگمی در ساختهای معمارانه دید. احداث هم زمان ساختمانهای متنوعی كه هر یک، بيانگر يكی از مكاتب و سبکهای معماری بودند، مصداق این مدعا است. هر چند تلاش شد تا پيوندی بين طيف های متنوع و بعضاً تلفیق سنت و مدرنیسم ایجاد شود، اما به دلیل رواج گرایشهای سیاسی و فرهنگی گوناگون، نظام دستوری ساخت بنا، اقتباس از انواع سبکهای مدرنیته و سفارشی بودن و شتابزدگی در ساختمان سازی، التقاظ و انحراف در معماری ایرانی پدید آمد. این مقاله با استفاده از مطالعه موردی و شیوه تحقیق اکتشافی، مبتنی بر روش تئوری سازی داده بنیاد است و از لحاظ هدف، نتیجه یک پژوهش توسعه‌ای را دنبال می کند. فرضیه تحقیق این گونه طرح شده است که  جریان نظریه در معماری معاصر، در چارچوب چهار مقوله مشخص: ایده‌های ساختار دهنده، ارجاعات سبک شناسانه، گزینش فرم و نوع مصالح قابل تبیین است و ماحصل پژوهش نشان می دهد که تغییر نمادهای شهرسازی عصر پهلوی اول که از بناهای فرهنگی و مذهبی به ابنیه بزرگ دولتی تغییر ماهیت داد، ضمن برخورداری از سه شیوۀ سنتی، باستانی و مدرن و هر کدام با دو گرایش متمایز، در نهایت باعث رواج سبک معماری مدرن در بقیه سال‌های قرن 14 ش/ 20 م در ایران شد</p> https://jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/241/167