تجلی هنر در معماری و شهرسازی 3060-7957 در دست انتشار 1405 07 01 Spatial Analysis of Educational Land Uses for Achieving a Sustainable City through an Ecological Approach: A Case Study of Upper Secondary Schools in Babol City تحلیل فضایی کاربری‌های آموزشی مدارس متوسطه به‌منظور تحقق شهر پایدار با رویکرد اکولوژیک: مطالعه موردی مدارس متوسطه دوم شهر بابل 1 30 FA امیرحسین بابازاده درویش دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد نور، ‌دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران. غلامرضا جانباز قبادی گروه جغرافیا، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور،ایران صدرالدین متولی گروه جغرافیا، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران Journal Article 1404 12 09 <p>This study aimed to analyze the spatial distribution of upper secondary schools in Babol and assess the conformity of their current locations with sustainable-city indicators and ecological planning principles. This applied study employed a descriptive–analytical design and an integrated quantitative and spatial approach. The statistical population comprised residents of Babol and experts in urban planning. Using Cochran’s formula, 380 residents were selected, while 30 experts were recruited through purposive sampling. Data were collected through documentary studies, field observations, a researcher-developed questionnaire, and a pairwise-comparison questionnaire. The one-sample Wilcoxon test, Pearson correlation coefficient, and Spearman rank correlation coefficient were applied using SPSS. Environmental, social, physical–spatial, and sustainable accessibility and transportation criteria were weighted through the fuzzy analytic hierarchy process. Geographic information system techniques, including spatial compatibility, accessibility-radius, network, and suitability analyses, were subsequently used to integrate the criteria and examine the spatial pattern of school locations. Testing the main hypothesis indicated that the current spatial distribution of upper secondary schools did not provide the conditions required to achieve an ecologically oriented sustainable city; therefore, the main hypothesis was rejected. Regarding the first subsidiary hypothesis, the environmental criterion received the highest normalized weight (0.428467), exceeding the physical–spatial, sustainable accessibility and transportation, and social criteria; thus, its priority in school-location decisions was confirmed. A statistically significant positive relationship was found between environmental education in schools and participation in urban environmental protection (r=0.659, p&lt;0.001). Moreover, appropriate school location demonstrated a very strong, positive, and statistically significant association with sustainable-city achievement (r_s=0.956, p&lt;0.001). The existing location pattern of upper secondary schools in Babol is insufficiently aligned with ecological sustainability requirements. School planning should therefore be revised by prioritizing environmental quality, spatial justice, sustainable accessibility, active transportation, compatibility with surrounding land uses, and stronger environmental education and participation programs.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تحلیل فضایی کاربری‌های آموزشی مدارس متوسطه دوم شهر بابل و ارزیابی میزان انطباق الگوی استقرار آن‌ها با شاخص‌های شهر پایدار و رویکرد اکولوژیک انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی با رویکرد تلفیقی بود. جامعه آماری شامل شهروندان شهر بابل و کارشناسان حوزه برنامه‌ریزی شهری بود که از میان آنان، ۳۸۰ شهروند با استفاده از فرمول کوکران و ۳۰ کارشناس به روش هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مطالعات اسنادی، مشاهده میدانی، پرسشنامه محقق‌ساخته و پرسشنامه مقایسات زوجی گردآوری شدند. برای تحلیل داده‌ها از آزمون‌های ویلکاکسون تک‌نمونه‌ای، همبستگی پیرسون و همبستگی اسپیرمن در نرم‌افزار SPSS استفاده شد. همچنین، شاخص‌های زیست‌محیطی، اجتماعی، کالبدی–فضایی و دسترسی و حمل‌ونقل پایدار با استفاده از تحلیل سلسله‌مراتبی فازی و تحلیل‌های مکانی در محیط GIS وزن‌دهی و تلفیق شدند. نتایج آزمون فرضیه اصلی نشان داد که توزیع فضایی کنونی مدارس متوسطه دوم، شرایط لازم برای تحقق شهر پایدار با رویکرد اکولوژیک را فراهم نکرده است؛ بنابراین، فرضیه اصلی رد شد. در آزمون فرضیه فرعی نخست، معیار زیست‌محیطی با وزن نرمال‌شده ۰٫۴۲۸۴۶۷، بیشترین اهمیت را در مقایسه با معیارهای کالبدی–فضایی، دسترسی و حمل‌ونقل پایدار و اجتماعی کسب کرد و فرضیه مربوط به برتری شاخص‌های زیست‌محیطی تأیید شد. میان آموزش محیط‌زیست در مدارس و مشارکت در حفاظت از محیط‌زیست شهری، رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد (r=0.659, p&lt;0.001). همچنین، مکانیابی مناسب مدارس با تحقق شهر پایدار رابطه مثبت، بسیار قوی و معناداری داشت (r_s=0.956, p&lt;0.001). استقرار فعلی مدارس متوسطه دوم بابل با الزامات پایداری اکولوژیک سازگاری کافی ندارد؛ ازاین‌رو، بازنگری در مکانیابی مدارس با اولویت‌دادن به کیفیت محیطی، عدالت فضایی، دسترسی پایدار، حمل‌ونقل فعال و ارتقای آموزش‌های زیست‌محیطی ضروری است.</p> https://jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/248/188