تجلی هنر در معماری و شهرسازی 4 پاییز 1405 1405 07 01 Reconsidering the Role of Urban Arsans in Enhancing Place Identity and Social Sustainability in Iranian Urban Spaces بازخوانی نقش ارسن‌های شهری در ارتقای هویت مکانی و پایداری اجتماعی در فضاهای شهری ایرانی 1 23 FA شیما پدرام دانشجوی دکتری گروه معماری، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران سید محمود معینی گروه معماری، واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی، ملایر، ایران سارا جلالیان گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران Journal Article 1405/02/06 <p>This article aims to reconsider urban arsans as an indigenous model for enhancing place identity and social sustainability in contemporary Iranian urban spaces. In the tradition of the Iranian city, the arsan was not merely an arrangement of physical and functional elements; rather, it constituted a socio-spatial system in which spatial organization, collective activities, historical memory, and cultural meanings operated through a dynamic interrelationship. The present study adopts a review-analytical approach and employs a conceptual synthesis of the literature related to urban arsans, place identity, place attachment, public space, and social sustainability. The findings indicate that urban arsans contribute to the formation and consolidation of place identity by strengthening spatial legibility, historical continuity, semantic density, and the reproduction of collective memory. Moreover, characteristics such as social centrality, functional diversity, pedestrian orientation, human scale, opportunities for presence, and interaction capacity provide the conditions necessary for strengthening social cohesion and sustaining collective life within these spaces. Accordingly, the value of the arsan for the contemporary city lies not in the formal replication of historical patterns, but in the critical reinterpretation of its social, spatial, and cultural logic in accordance with present-day conditions. From this perspective, the urban arsan may be regarded as a theoretical and practical framework for rethinking the design and regeneration of public spaces, neighborhood centers, and contemporary communal hubs.</p> <p>این مقاله با هدف بازخوانی ارسن‌های شهری به‌مثابه الگویی بومی برای ارتقای هویت مکانی و پایداری اجتماعی در فضاهای شهری معاصر ایران تدوین شده است. ارسن در سنت شهر ایرانی، صرفاً آرایشی از عناصر کالبدی و عملکردی نبود، بلکه نظامی اجتماعی-فضایی به‌شمار می‌آمد که در آن سازمان فضایی، فعالیت‌های جمعی، خاطره تاریخی و معانی فرهنگی در پیوندی پویا با یکدیگر عمل می‌کردند. پژوهش حاضر با رویکردی مروری-تحلیلی و از طریق سنتز مفهومی ادبیات مرتبط با ارسن شهری، هویت مکانی، دلبستگی مکانی، فضای عمومی و پایداری اجتماعی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ارسن‌های شهری از رهگذر تقویت خوانایی فضایی، تداوم تاریخی، تراکم معنایی و بازتولید خاطره جمعی، در شکل‌گیری و تثبیت هویت مکانی نقش‌آفرین‌اند. همچنین، ویژگی‌هایی چون مرکزیت اجتماعی، تنوع کارکردی، پیاده‌مداری، مقیاس انسانی، حضورپذیری و ظرفیت تعامل، زمینه تقویت انسجام اجتماعی و تداوم حیات جمعی را در این فضاها فراهم می‌سازد. بر این اساس، ارزش ارسن برای شهر معاصر نه در بازتولید صوری الگوهای تاریخی، بلکه در بازتفسیر انتقادی منطق اجتماعی، فضایی و فرهنگی آن متناسب با شرایط امروز نهفته است. از این منظر، ارسن شهری می‌تواند به‌عنوان چارچوبی نظری-کاربردی برای بازاندیشی در طراحی و بازآفرینی فضاهای عمومی، مراکز محله‌ای و کانون‌های جمعی معاصر مورد توجه قرار گیرد.</p> https://jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/253/172