تجلی هنر در معماری و شهرسازی 4 پاییز 1405 1405 09 01 Revitalizing the Fayz Neighborhood Center in Kashan through a Social Consensus Approach: From Spatial Reorganization to Local Community Empowerment باززنده‌سازی مرکز محله فیض کاشان با رویکرد وفاق اجتماعی؛ از ساماندهی فضایی تا توانمندسازی اجتماع محلی 1 24 FA شایان کامور کارشناسی ارشد، گروه معماری، واحد یادگار امام، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1405 05 05 <p>This study aimed to develop a context-sensitive framework for revitalizing the Fayz Neighborhood Center (Sang Square) in Kashan and its surrounding residential fabric by strengthening social consensus and integrating spatial intervention with local community empowerment. This applied qualitative study employed systematic grounded theory complemented by SWOT analysis. Data were collected through 12 semi-structured interviews with experts in architecture, urban planning, historic preservation, urban sociology, and executive management. Participants were recruited through purposive and snowball sampling, with theoretical saturation determining sample adequacy. Data were analyzed through open, axial, and selective coding using MAXQDA 2020. The resulting categories were subsequently incorporated into a SWOT matrix to determine the most appropriate strategic orientation for neighborhood revitalization. Grounded analysis indicated that social consensus is a multidimensional construct encompassing cognitive, affective, behavioral, and spatial dimensions and is reproduced through shared place experience, everyday encounters, place attachment, and local participation. The final model identified “consensus-oriented neighborhood revitalization as the simultaneous reconstruction of spatial and social connections” as the core category. SWOT analysis, with IFE=2.60 and EFE=1.85, positioned the study area within the competitive (ST) strategic quadrant. Accordingly, mobilizing multigenerational social capital and historical identity to counter institutional conflict, residential displacement, and spatial fragmentation emerged as the most appropriate strategic direction. Sustainable revitalization of the Fayz Neighborhood Center requires the simultaneous reconstruction of the physical fabric and social relationships, supported by integrated governance and community empowerment. Social consensus should therefore be treated not as a secondary outcome of physical intervention, but as an explicit objective and central mechanism of neighborhood revitalization.</p> <p>هدف پژوهش، تدوین چارچوبی زمینه‌محور برای باززنده‌سازی مرکز محله فیض (میدان سنگ) کاشان و بافت مسکونی پیرامون آن با تأکید بر تقویت وفاق اجتماعی و پیوند هم‌زمان مداخلات فضایی و توانمندسازی اجتماع محلی بود. این پژوهش کیفی و کاربردی با راهبرد نظریه زمینه‌ای نظام‌مند و تحلیل مکمل SWOT انجام شد. داده‌ها از طریق 12 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با صاحب‌نظران معماری، شهرسازی، مرمت، جامعه‌شناسی شهری و مدیریت اجرایی گردآوری شد. مشارکت‌کنندگان به‌صورت هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند و اشباع نظری معیار کفایت نمونه بود. داده‌ها با کدگذاری باز، محوری و گزینشی و با استفاده از MAXQDA 2020 تحلیل شدند؛ سپس مقولات حاصل در ماتریس SWOT تلفیق شدند تا جهت‌گیری راهبردی مناسب برای باززنده‌سازی محدوده تعیین شود. تحلیل زمینه‌ای نشان داد وفاق اجتماعی سازه‌ای چندبعدی با ابعاد شناختی، عاطفی، رفتاری و فضایی است و بازتولید آن به تجربه مشترک مکان، تعاملات روزمره، حس تعلق و مشارکت محلی وابسته است. مدل نهایی، «باززنده‌سازی وفاق‌محور مرکز محله به‌مثابه بازسازی هم‌زمان پیوندهای فضایی و اجتماعی» را به‌عنوان مقوله هسته‌ای شناسایی کرد. تحلیل SWOT با مقادیر IFE=2.60 و EFE=1.85، محدوده را در موقعیت راهبردی رقابتی (ST) قرار داد؛ بنابراین بهره‌گیری از سرمایه اجتماعی چندنسلی و هویت تاریخی برای مقابله با تعارض نهادی، تخلیه سکونتی و گسست فضایی مناسب‌ترین جهت‌گیری تشخیص داده شد. باززنده‌سازی پایدار مرکز محله فیض مستلزم تلفیق بازسازی کالبدی با تقویت روابط اجتماعی، حکمرانی یکپارچه و توانمندسازی ساکنان است؛ بنابراین وفاق اجتماعی باید نه پیامد جانبی مداخله، بلکه هدف و سازوکار محوری برنامه‌های باززنده‌سازی تلقی شود.</p> https://jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/311/222