تجلی هنر در معماری و شهرسازی 3 تابستان 1404 1404 07 23 Semantic Analysis of Silence in the Works of Iranian Fashion and Clothing Artists Based on Peirce’s Three-Dimensional Semiotics تحلیل معناشناسی سکوت در اثار هنرمندان ایرانی در حوزه مد و لباس بر اساس مفهوم سه بُعد نشانه‌شناسی پیرس 1 21 FA فرناز ميركاظمي دانشجوی دکتری، واحد تهران مرکزي، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران. فاطمه شاهرودی گروه پژوهش هنر، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. محمدرضا مريدي دانشيار، گروه علوم نظري و مطالعات عالي هنر، دانشگاه هنر، تهران، ایران Journal Article 1404/03/10 <p>In recent years, studies related to fashion and clothing in Iran have gone beyond the functional aspect of covering and have increasingly been considered as a domain for representing cultural and social identity. One of the key concepts that has emerged in contemporary design is “silence”; silence not as absence or void, but as a visual language. In the works of Iranian artists such as Shirin Gild, Araz Fazaili, and Mehrnoush Shah-Hosseini, silence is expressed through the choice of simple forms, neutral color palettes, and the elimination of exaggeration, serving as a tool for conveying dignity, introversion, and a connection to cultural traditions. This article, with a focus on Peirce’s semiotics, seeks to analyze the semantic dimensions of silence in the works of these artists and to demonstrate how fashion design can become a semiotic text reflecting cultural and aesthetic concepts. The research method is qualitative and descriptive–analytical, and data were collected through the study of library sources, visual documents, and the analysis of selected fashion design samples. The theoretical framework is based on Peirce’s triadic semiotics—icon (similarity), index (causal relation and contiguity), and symbol (conventional meaning). The selected works of three contemporary Iranian designers were examined using this semiotic model to reveal how silence transforms into a visual language through form, color, texture, and the omission of decorations. The findings show that silence in contemporary Iranian women’s fashion design constitutes an “active presence” that creates meaning through three pathways: iconic, indexical, and symbolic. The visual resemblance of minimal forms to calmness and introversion (iconic), the deliberate elimination of ostentatious elements as a sign of cultural resistance (indexical), and the cultural encoding of colors and materials within the context of Iranian tradition (symbolic) are the three dimensions that, in interaction, form the language of silence. Ultimately, this article demonstrates that silence is not only an aesthetic strategy but also a tool for dialogue between tradition and modernity, and even for the globalization of Iranian fashion.</p> <p>در سال‌های اخیر، مطالعات مرتبط با مد و لباس در ایران فراتر از کارکرد پوششی، به‌مثابه عرصه‌ای برای بازنمایی هویت فرهنگی و اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است. یکی از مفاهیم کلیدی که در طراحی معاصر برجسته شده، «سکوت» است؛ سکوتی که نه به‌عنوان فقدان یا خلأ، بلکه به‌منزله زبانی بصری عمل می‌کند. در آثار هنرمندان ایرانی همچون شیرین گیلد، آراز فضائلی و مهرنوش شاه‌حسینی، سکوت به‌صورت انتخاب فرم‌های ساده، پالت رنگی خنثی و حذف اغراق، به‌عنوان ابزاری برای بیان وقار، درون‌گرایی و پیوند با سنت‌های فرهنگی به‌کار گرفته شده است. این مقاله با تمرکز بر نشانه‌شناسی پیرس، می‌کوشد تا ابعاد معناشناختی سکوت در آثار این هنرمندان را تحلیل کند و نشان دهد چگونه طراحی لباس می‌تواند به متنی نشانه‌ای برای بازتاب مفاهیم فرهنگی و زیبایی‌شناختی بدل شود. روش پژوهش کیفی و توصیفی–تحلیلی است و داده‌ها از طریق مطالعه منابع کتابخانه‌ای، اسناد تصویری و تحلیل نمونه‌های منتخب طراحی لباس گردآوری شده‌اند. چارچوب نظری بر مبنای سه‌گانه نشانه‌شناسی پیرس ـ آیکن (شباهت)، ایندکس (ارتباط علّی و مجاورت) و سمبل (معنای قراردادی) ـ شکل گرفته است. آثار انتخاب‌شده از سه طراح ایرانی معاصر بر اساس این مدل نشانه‌شناختی مورد بررسی قرار گرفته‌اند تا نشان داده شود که سکوت چگونه در فرم، رنگ، بافت و حذف تزئینات به زبان بصری تبدیل می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سکوت در طراحی لباس زنان ایران معاصر یک «حضور فعال» است که از سه مسیر آیکنی، ایندکسی و سمبولیک معنا می‌سازد. شباهت بصری فرم‌های مینیمال به آرامش و درون‌گرایی (آیکنی)، حذف آگاهانه عناصر پرزرق‌وبرق به‌عنوان نشانه‌ای از مقاومت فرهنگی (ایندکسی)، و رمزگذاری فرهنگی رنگ‌ها و متریال‌ها در بستر سنت ایرانی (سمبولیک)، سه بُعدی هستند که در تعامل با یکدیگر زبان سکوت را شکل می‌دهند. در نهایت، این مقاله نشان می‌دهد که سکوت نه‌تنها استراتژی زیبایی‌شناختی، بلکه ابزاری برای گفت‌وگو میان سنت و مدرنیته و حتی جهانی‌شدن مد ایرانی است.</p> https://jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/93/79