طراحی فضاهای ترمیمی شناختی در متاورس: تأثیر معماری بیوفیلیک مجازی بر کاهش خستگی ذهنی و بازیابی توجه (ART) در محیطهای کار ترکیبی
کلمات کلیدی:
متاورس, معماری بیوفیلیک مجازی, نظریه بازیابی توجه (ART), خستگی ذهنی, کار ترکیبیچکیده
با گسترش مدلهای کار ترکیبی و افزایش وابستگی به تعاملات دیجیتال، خستگی ذهنی و کاهش ظرفیت توجه به چالشهای عمده سلامت روان نیروی کار تبدیل شده است. نظریه بازیابی توجه (ART) پیشنهاد میکند که محیطهای طبیعی میتوانند به بازیابی منابع شناختی کمک کنند. هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی طراحی معماری بیوفیلیک در فضاهای متاورس بر کاهش خستگی ذهنی و بازیابی توجه متمرکز در کارکنان محیطهای کار ترکیبی است. این مطالعه شبهآزمایشی با مشارکت 60 نفر از کارکنان دورکار در سه گروه (محیط کار مجازی استاندارد، محیط مجازی با عناصر بیوفیلیک محدود، و محیط غوطهور بیوفیلیک کامل) انجام شد. شرکتکنندگان پس از انجام یک وظیفه شناختی خستهکننده، به مدت 15 دقیقه در محیطهای متاورسی طراحی شده قرار گرفتند. دادهها با استفاده از آزمون شبکه توجه (ANT) و پرسشنامه مقیاس خستگی ذهنی جمعآوری و با آزمون تحلیل واریانس (ANOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که گروه قرار گرفته در محیط غوطهور بیوفیلیک، کاهش معناداری در سطح خستگی ذهنی گزارش کردند (0.05 > p). همچنین، نمرات بازیابی توجه در این گروه نسبت به گروه کنترل و گروه با عناصر محدود، به طور قابل توجهی بالاتر بود. تحلیل مولفههای طراحی نشان داد که وجود عناصر دینامیک (مانند حرکت آب و نور طبیعی مجازی) بیشترین تأثیر را بر شاخصهای شناختی داشته است. ادغام اصول معماری بیوفیلیک در طراحی فضاهای کار متاورس میتواند به عنوان یک استراتژی کارآمد برای مدیریت خستگی دیجیتال و ارتقای سلامت شناختی در محیطهای کار ترکیبی عمل کند.
دانلودها
مراجع
1. Bailenson JN. Experience on demand: What virtual reality is, how it works, and what it can do: W. W. Norton & Company; 2018.
2. Kaplan S. The restorative benefits of nature: Toward an integrative framework. Journal of Environmental Psychology. 1995;15(3):169-82.
3. Kellert SR, Heerwagen J, Mador M. Biophilic design: The theory, science, and practice of bringing buildings to life: John Wiley & Sons; 2008.
4. Browning MHEM, Mimnaugh KJ, van Riper CJ, Laurent HK, LaValle SM. Can virtual reality replenish depleted health and nature experiences? An experimental study of restorative environments. Frontiers in Psychology. 2020;10:2963.
5. Yin J, Yuan J, Arfaei N, Catalano PJ, Allen JG, Spengler JD. Effects of biophilic indoor environment on stress and anxiety recovery: A between-subjects experiment. Environment International. 2020;136:105427.
6. Wilson EO. Biophilia: Harvard University Press; 1984.
7. Slater M. Place illusion and plausibility can lead to realistic behaviour in immersive virtual environments. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences. 2009;364(1535):3549-57.
8. Sweller J. Cognitive load during problem solving: Effects on learning. Cognitive Science. 1988;12(2):257-85.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1404 Ali Eghbalinia
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
