بررسی عوامل مؤثر در ارتقاء کیفی آموزش طراحی معماری پایدار در مقطع کارشناسی مهندسی معماری در ایران
هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل مؤثر بر ارتقاء کیفی آموزش طراحی معماری پایدار در مقطع کارشناسی مهندسی معماری در دانشگاههای ایران است تا ابعاد ساختار آموزشی، روشهای تدریس و محتوای دروس مؤثر بر این فرایند شناسایی و اولویتبندی شوند. این تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی و به لحاظ هدف، کاربردی است. دادهها بهصورت کتابخانهای و میدانی گردآوری شدهاند. ابزار پژوهش پرسشنامهای پنجگزینهای بر اساس طیف لیکرت بوده که در دو مرحله طراحی شد. در مرحله اول، متخصصان حوزه آموزش معماری مؤلفههای پیشنهادی خود را ارائه کردند و در مرحله دوم، پرسشنامه نهایی بر اساس آن تنظیم و میان جامعه آماری شامل 50 نفر از کارشناسان و اعضای هیئت علمی رشته معماری در دانشگاههای تهران، شهید بهشتی و علم و صنعت توزیع گردید. نمونهگیری به روش گلوله برفی انجام شد و دادهها با استفاده از آزمون کروسکال–والیس و آزمون H تحلیل شدند. پایایی پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از 0.8 تأیید گردید. نتایج تحلیل آماری نشان داد که میان شاخصهای مختلف در سه معیار ساختار آموزشی، روشهای آموزشی و محتوای دروس تفاوت معناداری وجود دارد (p<0.05). در معیار ساختار آموزشی، گنجاندن دروس عملی و نظری مرتبط با پایداری در دو سال نخست تحصیل بالاترین امتیاز را کسب کرد، در حالی که ترویج ابعاد کلی آموزش توسعه پایدار پایینترین رتبه را داشت. در معیار روشهای آموزشی، پوشش رسانهای منظم و مستمر مسائل پایداری در سطح دانشکده معماری بیشترین تأثیر را داشت و تشویق دانشجویان به خلاقیت در ارائه دروس نظری کمترین اثر را نشان داد. در معیار محتوای آموزشی، تغییر در عنوان و محتوای دروس بالاترین اولویت و تحلیل ضرورت پرداختن به پایداری در سطوح سیاستگذاری پایینترین اولویت را دارا بود. در مجموع، تغییر در محتوای آموزشی بیشترین اهمیت و تغییر در ساختار آموزشی کمترین اهمیت را از دیدگاه کارشناسان به خود اختصاص داد. یافتهها بیانگر آن است که ارتقاء آموزش طراحی معماری پایدار در ایران مستلزم بازنگری در سه حوزه اساسی یعنی ساختار آموزشی، روش تدریس و محتوای دروس است. تمرکز بر اصلاح محتوای دروس و ادغام نظریه و عمل در مراحل اولیه آموزش، میتواند موجب بهبود یادگیری و افزایش آگاهی زیستمحیطی دانشجویان شود. همچنین بهرهگیری از رسانهها برای ترویج فرهنگ پایداری و مشارکت فعال دانشجویان در یادگیری تعاملی، نقش مؤثری در ارتقاء کیفیت آموزش معماری پایدار خواهد داشت.